ความรู้ด้านสุขภาพ

Nrf2
คืออะไร?

NRF2 ทำงานอย่างไร?
และต่างจาก NRF1 ยังไง?

NRF2 คือโปรตีนในเซลล์ที่ทำหน้าที่เป็น “สวิตช์ป้องกันเซลล์” พอถูกกระตุ้น มันจะสั่งให้ร่างกายสร้างสารป้องกันเซลล์ขึ้นมาเอง เกี่ยวโยงกับการดูแลสุขภาพเซลล์ตั้งแต่ระดับพื้นฐาน

บทความนี้จัดทำเพื่อการให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

Keap1–Nrf2–ARE

Nrf2 Signaling

Master Regulator
HO-1 · NQO1Antioxidant EnzymesSOD · CatalaseGlutathione · FerritinNucleusARE ActivationPhytochemicals/ Oxidative StressNRF2Free / ActiveKeap1 · NRF2 (Bound)สภาวะปกติ — Inactive

ยีน antioxidant ที่ถูกกระตุ้น: HO-1 · NQO1 · SOD · Catalase · Glutathione

Nrf2 คืออะไร

ระบบป้องกันเซลล์
จากข้างใน

NRF2 เป็นโปรตีนที่พบในเซลล์ร่างกายเกือบทุกชนิด ทำหน้าที่เป็น “สวิตช์” คอยควบคุมการเปิด-ปิดยีนกลุ่มป้องกันเซลล์

เมื่อ NRF2 ถูกกระตุ้น มันจะเคลื่อนเข้าสู่นิวเคลียสแล้วไปจับกับ ส่วนพิเศษของ DNA เพื่อเปิดยีนที่ช่วยให้เซลล์สร้างสารป้องกันขึ้นมาเอง เช่น SOD, Catalase, HO-1 และ Glutathione

สิ่งที่ทำให้ NRF2 น่าสนใจในเชิงวิทยาศาสตร์คือ แทนที่จะ “เติม” สารป้องกันจากภายนอกเข้าไป NRF2 กระตุ้นให้ร่างกาย สร้างสารป้องกันเซลล์ของตัวเอง ซึ่งนักวิจัยบางกลุ่มมองว่าเป็นกลไกที่เข้ากับธรรมชาติของเซลล์มากกว่า

จำง่าย ๆ

NRF2 = สวิตช์ภายในเซลล์ ที่พอถูกกระตุ้นแล้วจะสั่งให้ร่างกายสร้างสารป้องกันเซลล์ขึ้นมาเองจากข้างใน

ฟังแบบเสียง

เปิดสวิตช์ยีนหยุดสนิมกัดกินเซลล์

สรุปเนื้อหาในหน้านี้ให้ฟังง่าย ๆ เข้าใจกลไก NRF2 และระบบป้องกันเซลล์จากข้างในได้ในไม่กี่นาที

เปิดสวิตช์ยีนหยุดสนิมกัดกินเซลล์

0:00...

พื้นฐาน

Oxidative Stress คืออะไร?

อนุมูลอิสระ เป็นผลพลอยได้ตามธรรมชาติจากกระบวนการเผาผลาญพลังงานในเซลล์ทุกวัน ร่างกายมีกลไกป้องกันที่คอยจัดการอนุมูลอิสระเหล่านี้อยู่ตลอดเวลา

แต่เมื่ออนุมูลอิสระมีมากเกินกว่าที่กลไกป้องกันของเซลล์จะรับมือไหว ก็เชื่อมโยงกับความเสียหายระดับเซลล์ในหลายบริบทที่นักวิทยาศาสตร์ศึกษาอยู่ ตั้งแต่การเสื่อมตามวัยไปจนถึงปัญหาสุขภาพต่าง ๆ

NRF2 เป็นส่วนหนึ่งของกลไกตอบสนองตามธรรมชาติที่ร่างกายใช้รับมือกับภาวะนี้ โดยกระตุ้นให้เซลล์สร้างสารป้องกันตัวเองขึ้นมาเพื่อดึงความสมดุลระดับเซลล์กลับคืน

กลไก

4

NRF2 ทำงานในเซลล์อย่างไร?

กลไกตั้งแต่สภาวะปกติไปจนถึงการเปิดยีนป้องกันเซลล์

01

สภาวะปกติ — NRF2 ถูกควบคุมอยู่

ตามปกติ โปรตีน Keap1 จะจับ NRF2 ไว้ในเซลล์แล้วนำไปย่อยสลาย ทำให้ NRF2 ที่พร้อมทำงานมีเหลืออยู่น้อย

02

เซลล์เผชิญกับอนุมูลอิสระหรือสารจากพืช

เมื่อมีอนุมูลอิสระ หรือสารจากพืชบางชนิด (เช่น สารจากขมิ้น ชาเขียว บรอกโคลี) เข้ามา Keap1 จะเปลี่ยนรูปร่างและปล่อย NRF2 ออกมาเป็นอิสระ

03

NRF2 เคลื่อนเข้านิวเคลียส

NRF2 ที่เป็นอิสระแล้วเคลื่อนเข้าสู่นิวเคลียส (ศูนย์กลางของเซลล์ที่เก็บ DNA) แล้วไปจับกับส่วนพิเศษของ DNA เพื่อเปิดยีนป้องกันเซลล์

04

เปิดยีนป้องกันเซลล์

NRF2 กระตุ้นให้เซลล์สร้างสารป้องกันหลายชนิดขึ้นมา เช่น HO-1, NQO1, SOD1, Catalase และ Glutathione เพื่อดึงความสมดุลระดับเซลล์กลับมา

ยีนที่ Nrf2 กระตุ้น

HO-1NQO1SOD1CatalaseGlutathione S-transferaseFerritin

เปรียบเทียบ

NRF1 กับ NRF2
ต่างกันอย่างไร?

แม้ชื่อจะคล้ายกัน แต่ NRF1 กับ NRF2 เป็นโปรตีนคนละตัวกัน ทำงานกันคนละ pathway และมีบทบาทต่างกันในระดับเซลล์

ชื่อเต็ม

NRF2

Nuclear factor erythroid 2-related factor 2

NRF1

Nuclear Respiratory Factor 1

หน้าที่หลัก

NRF2

ระบบป้องกันเซลล์

NRF1

พลังงานของเซลล์

กระตุ้นยีนกลุ่ม

NRF2

HO-1, NQO1, SOD, Catalase, Glutathione

NRF1

ยีนที่เกี่ยวกับพลังงานในเซลล์

เชื่อมโยงกับ

NRF2

การป้องกันเซลล์จากอนุมูลอิสระ

NRF1

Mitochondria (แหล่งผลิตพลังงานในเซลล์) และการผลิต ATP

จำง่าย ๆ

NRF2

NRF2 = ป้องกัน

NRF1

NRF1 = พลังงาน

NRF2 = ป้องกัน · NRF1 = พลังงาน

ทั้งสองตัวทำงานกันคนละมุมแต่ช่วยเสริมกัน — NRF2 ดูแลการป้องกันเซลล์จากอนุมูลอิสระ ส่วน NRF1 ดูแลความพร้อมด้านพลังงานของเซลล์ผ่าน mitochondria (แหล่งผลิตพลังงานในเซลล์)

Activation Set

ดูแลทั้งระบบป้องกันเซลล์
และพลังงานเซลล์พร้อมกัน

จากที่เข้าใจแล้วว่า NRF2 กับ NRF1 ดูแลคนละด้าน แนวคิดหนึ่งในการเสริมสุขภาพเซลล์แบบครบถ้วนคือการสนับสนุนทั้งสองด้านไปพร้อมกัน

Protandim NRF2

ระบบป้องกันเซลล์

สูตรพืช 5 ชนิด ออกแบบมาในบริบทของการสนับสนุนการทำงานของ NRF2

  • Milk Thistle225 mg
  • Bacopa150 mg
  • Ashwagandha150 mg
  • Green Tea EGCG75 mg
  • Turmeric75 mg

Protandim NRF1

พลังงานของเซลล์

ส่วนผสม 5 ชนิด ที่อยู่ในบริบทของการดูแล mitochondria (แหล่งพลังงานในเซลล์)

  • Acetyl-L-Carnitine150 mg
  • Alpha Lipoic Acid150 mg
  • CoQ1050 mg
  • Grape Seed Extract25 mg
  • Quercetin25 mg

Protandim NRF2 และ NRF1 เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไม่ใช่ยา ไม่ใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรค ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล

FAQ

คำถามที่พบบ่อย
เกี่ยวกับ NRF2

NRF2 คือโปรตีนชนิดหนึ่งในเซลล์ที่ทำหน้าที่เหมือน 'สวิตช์' — พอถูกกระตุ้น มันจะเข้าไปในนิวเคลียส (ศูนย์กลางของเซลล์) แล้วเปิดยีนที่ช่วยให้ร่างกายสร้างสารป้องกันเซลล์ขึ้นมาเอง นักวิทยาศาสตร์มักเรียกมันว่าตัวควบคุมหลักของระบบป้องกันเซลล์

อนุมูลอิสระเป็นผลพลอยได้ตามธรรมชาติจากกระบวนการเผาผลาญพลังงานในเซลล์ เมื่อมันมีมากเกินกว่าที่ร่างกายจัดการไหว ก็เชื่อมโยงกับความเสียหายระดับเซลล์ NRF2 เป็นกลไกที่ร่างกายใช้รับมือกับภาวะนี้ โดยกระตุ้นให้เซลล์สร้างสารป้องกันตัวเองขึ้นมา

แม้ชื่อจะคล้ายกัน แต่ NRF1 กับ NRF2 เป็นโปรตีนคนละตัวกัน NRF2 ดูแลการป้องกันเซลล์จากอนุมูลอิสระ ส่วน NRF1 ดูแลการสร้างพลังงานของเซลล์ผ่าน mitochondria (แหล่งผลิตพลังงานในเซลล์) จำง่าย ๆ คือ NRF2 = ป้องกัน และ NRF1 = พลังงาน

ปกติแล้ว NRF2 จะถูกโปรตีน Keap1 จับไว้ไม่ให้ทำงาน แต่พอเซลล์เจอกับอนุมูลอิสระหรือสารจากพืชบางชนิด Keap1 จะปล่อย NRF2 ออกมาเป็นอิสระ จากนั้น NRF2 ก็เข้าไปในนิวเคลียสและเปิดยีนที่ช่วยสร้างสารป้องกันเซลล์ เช่น HO-1, SOD, Catalase และ Glutathione

สารต้านอนุมูลอิสระทั่วไป เช่น วิตามิน C หรือ E ทำงานด้วยการเติมสารป้องกันจากภายนอกเข้าไปตรง ๆ ส่วนการสนับสนุน NRF2 เป็นแนวคิดที่ต่างออกไป คือช่วยกระตุ้นให้ร่างกายสร้างเกราะป้องกันเซลล์ขึ้นมาเอง ไม่ใช่แค่เติมจากข้างนอก

Protandim NRF2 เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ใช้สูตรพืช 5 ชนิด (Milk Thistle, Bacopa, Ashwagandha, Green Tea EGCG, Turmeric) ออกแบบมาในบริบทของการสนับสนุนการทำงานของ NRF2 มีงานวิจัยที่รายงานผลต่อตัวชี้วัดในเลือดของอาสาสมัครสุขภาพดี แต่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล